Nationalistische nostalgie

 

“Ik wil ook best een keer koken, hoor” zegt Tooske als ze de keuken binnenkomt, waar ik sta te hakken en te snijden, “Als je spliterwten hebt, en een knolselderij, dan kan ik misschien een keer erwtensoep maken. Lust je dat?”

Gelukkig hoef ik niet te bekennen wat ik van erwtensoep vind, want:

“Ai, daar noem je nu precies dingen op die ze hier niet hebben. Wel diepvrieserwten …”

“Nee, daar gaat het niet mee. Och, dat is jammer. Ik zou best trek hebben in erwtensoep. Dan moet ik er maar even mee wachten tot we weer thuis zijn. Daar is het ook wat kouder dan hier …. dan past het beter. Het is hier nog zulk mooi weer!”

Tooske is altijd goedgehumeurd, lijkt het. Met haar blonde haar en haar zachte g lijkt ze een zachte lentewind als ze ergens binnenkomt.

Ze gaat de tafel dekken, en ik gooi de uien in de pan. Al roerend overvalt me ineens een soort heimwee – wat de portugezen saudade noemen – naar …. tja, naar wat? Naar hoe het ooit was, naar eten waar je aan gewend bent, naar gewoontes waar je nooit over nadenkt, naar de gezelligheid toen de kinderen klein waren, en ik ook vaak in de keuken in pannen stond te roeren, terwijl zij door het hele huis elkaar achterna zaten en reuze pret hadden.

“De RRRRR zit in de maand, jongens!”placht ik te roepen

“Novemberrrrrrr, morrrrselen!!” riepen zij dan terug. “Op de terugweg van school gaan we langs de markt, goed?” en dan stapten we vanaf het schoolplein gelijk de markt op, richting “De beste zeeuwse mosselen”. Waar nu de rotterdamse markthal staat, stond vroeger de Jan Prins, multiculturele montessorischool, vlak naast het immense marktterrein.

Je kon voor 5 euro de kilo geweldige mosselen op de rotterdamse markt bekomen. Niet de jumbo’s, die vond ik niet het lekkerst, liever de gewone. Het ging mij namelijk niet om de mosselen zozeer, die heb ik erbij leren eten, maar het ging om de eigengemaakte knoflookmayonaise.**

Wij aten ze altijd zo: mosselen gekookt met ui, prei en wortel, eigengemaakte mayonaise en turks brood. Glaasje droge witte wijn erbij (niet uit de koelkast, veel te koud met die RRRRR in de maand, en veel meer smaak).

Simpel. Heerlijk. Heel gezond. En heel gezellig.

Lekker kwekken & trekken, dippen & sippen.

Dat duurde een aantal jaren totdat de jongens begonnen te beseffen dat mosselen levende wezens waren, die ook nog eens levend en wel gekookt werden. Toen kwamen er anderssoortige gesprekken op gang, maar die laat ik nu lekker even in hun sop gaar koken. Daar gaat deze nationalistisch getinte nostalgie niet over ….

Ik had goede hoop dat we hier onze mooie traditie van 1 keer in de week morrrrselen zouden kunnen voortzetten, maar die hoop werd snel neergeslagen. We wonen niet ver van de zee, dus tijdens het eerste jaar gingen we verwachtingsvol met emmers naar de kust.

Mosselen vers uit de oceaan, hoe mooi kan het leven zijn!

Maar het werd een desillusie, helaas. Niet gehinderd door enige vorm van kennis van mosselkweek en/of de oceaan, namen we onze emmers voor niets mee. Het was een zielig beetje heeele kleine mosseltjes, met daarin een beestje dat je nauwelijks met een pincet kon vastpakken.

Ah …

Jaren later ontdekte ik dat ze in Costa de Lavos, bij restaurant “A pérola do oceáno” – de parel van de oceaan – geweldige mosselen serveerden. Mosselen uit Madeira, grote schelpen van een prachtig groen aan de buitenkant en parelmoer aan de binnenkant. De eerste keer vroeg ik of ik de schelpen mocht meenemen. Dat vonden ze duidelijk een beetje raar.

“Desculpe? Quer levar as conchas?”

Ik legde uit dat ik ermee wilde mozaieken, en toen snapten ze het: Ooo, een artista, die zijn altijd een beetje raar …. O, dona van de Termas-da-Azenha? Jaja, dat kenden ze wel.

Elke volgende keer als ik daar kwam eten, bestelde ik mosselen en kreeg ik automatisch, zonder ook maar iets te hoeven vragen, het zakje schelpen bij de rekening.

Het is lief, het is lekker, het is gezellig, maar het is toch niet zoals de morrrrselen van vroeger.

Dat komt nooit meer terug ….

 

** recept van mosselen met knoflookmayonnaise voor 4 p.

Nodig: 5 kilo mosselen, 1 grote prei, 3 grote wortelen, 2 uien

Zet de mosselen in een emmer water om ze schoon te maken. Gooi de open en beschadigde schelpen weg. Zet een grote pan met een paar vingers water op. Snij de prei, wortels en uien klein en gooi ze in het kokende water. Goed laten doorkoken.

Dan gaan de mosselen erin. Doe het deksel erop en laat het vuur hoog. Als het deksel dicht is, komt het water omhoog. Haal het er weer even af, en herhaal dit 3 keer. Dan moeten ze allemaal open zijn.

Nodig: 4 eierdooiers, zout, suiker, 3 teentjes knoflook, mosterd, azijn, olijfolie

Doe de eierdooiers in een schaal, doe het zout, schepje suiker, flinke lepel mosterd en een drupje azijn erbij. De knoflook door de pers. Pak de mixer en de fles olijfolie en laat de olie in een heel dun straaltje in de schaal lopen, terwijl je mixt. Let op: teveel olie tegelijk en je mengsel gaat schiften.

Je kunt er turks brood bij doen of frietjes.

 

Elke week een blogje over wat er zo om ons heen gebeurt. Lichte kost, makkelijk te lezen, een paar minuutjes in een andere wereld. Even wat meer weten over hoe het reilt en zeilt in Portugal. Mocht je je vakantie naar Portugal plannen, zou dit een goede voorbereiding kunnen zijn.

Je kunt je abonneren:

Dan krijg je het elke week op zaterdag in je bus.

Op zondagochtend publiceren we de link op onze Facebookpage.